घरी तयार केलेलं खत आणि आंब्याच्या रूजवलेल्या कोयी

प्रथमच घरच्या घरी खत तयार केलं. इडलीपात्राची रचना असते तसे प्लास्टिकचे आयते डबे विकत मिळतात. तसे दोन डबे आणले आहेत. ह्या डब्यांचा आकार आपल्या नेहमीच्या कचऱ्याच्या बालदीसारखाच असतो. तळापासून दोन इंच अंतर ठेवून जाळी लावलेली असते. डबा कसा वापरावा हे मार्गदर्शन करणारी पुस्तिक सोबत मिळते.

आपला नेहमीचा हिरवा कचरा, अंड्यांची टरफलं, चहाचा गाळ ह्यात टाकत राहायचा. ओलसर कचरा चालतो पण अगदी पाणी गळतंय असं काही टाकू नये. ओलसर कचऱ्यातलं पाणी खाली जाळीतून झिरपत तळाशी गोळा होतं. डब्याला एक नळ बसवलेला आहे, पाण्याच्या टाकीला असतो तसाच! त्यातून हे पाणी भांड्यात काढून घेता येतं. हे पाणी झाडांसाठी उत्तम!

एकदा का डबा जाळीच्या वर तीन चतुर्थांश भरला कि तो आठवडाभर बाजूला ठेवायचा आणि दुसरा डबा लावायचा. डब्यातल्या कचऱ्यातून झिरपणारं पाणी तसंच गोळा करून झाडांना टाकत जायचं. पहिल्या डब्याचा एक आठवडा संपला कि त्यातला कचरा मातीमध्ये पुस्तिकेत सांगितल्याप्रमाणे मिसळायचा आणि थेट १५ दिवसांनी उघडायचा. खत तयार झालेलं असतं. तोवर दुसरा डबा तयार होत असतोच. दुसरा डबा भरला कि तीच कृती करायची आणि पहिला डबा कचऱ्यासाठी लावायचा.


जो हिरवा कचरा डब्यात गोळा केला जातो, त्याला थोडाफार आंबूळ वास येतोच पण जमेची बाजू ही कि घरात कुठेही घाण होत नाही. ब्लॉक सिस्टिमसारख्या घरातदेखील वापरायला सुटसुटीत! एकदा कचरा मातीत मिसळला कि १५ दिवसांत निसर्ग आपलं काम चोख बजावतो. कचऱ्याचा आंबूळ वास जाऊन छान तयार खत हाती येतं.

पावसाळ्यात आजूबाजूच्या परिसरात लावण्यासाठी देवगड हापूस आंब्याच्या काही कोयी रूजवल्या होत्या. आता त्या नवीन ठिकाणी देण्यासाठी तयार झालेल्या आहेत.


गच्चीवरील मातीविरहित बाग ह्या फेसबुकवरील समूहामध्ये मी ही पोस्ट शेअर केली होती, त्यावर अनेक सदस्यांनी पसंतीची दाद दिली व प्रश्नही विचारले आहेत. ते प्रश्न वाचल्यावर माझ्याही मनात काही प्रश्न निर्माण झाले. त्या सर्व प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे देता यावीत म्हणून स्वतंत्र पोस्ट लिहीली आहे, ती इथे वाचता येईल.

-कांचन कराई

2 comments:

  1. धन्यवाद कांचन ताई, खुप छान माहिती दिली आहे धन्यवाद

    ReplyDelete
    Replies
    1. आपल्याला ह्या माहितीचा उपयोग व्हावा, ही सदिच्छा! प्रतिक्रियेसाठी आभार.

      Delete